Wat is PHP?

Definitie: PHP is een open source programmeertaal die op de webserver draait en wordt gebruikt om dynamische websites en webapplicaties te bouwen. De server voert de PHP-code uit en stuurt het resultaat, meestal HTML, naar de browser van de bezoeker.

In het kort

• PHP staat voor PHP: Hypertext Preprocessor, een zogeheten recursief acroniem; oorspronkelijk betekende het Personal Home Page.
• De taal is halverwege de jaren negentig ontwikkeld door Rasmus Lerdorf en is gratis te gebruiken.
• Volgens Hostinger, op basis van Web Technology Surveys, gebruikt 78,1 procent van alle websites PHP.
• WordPress, Drupal en Joomla zijn in PHP gebouwd, en frameworks als Laravel en Symfony maken PHP geschikt voor complete bedrijfsapplicaties.

Wat is PHP?

PHP is een scripttaal voor de serverkant van het web. Wanneer je een pagina opvraagt, voert de webserver eerst de PHP-code uit. Die code kan gegevens uit een database halen, een formulier verwerken, controleren of je bent ingelogd of een e-mail versturen. Het resultaat is een gewone webpagina die naar je browser gaat.

Dat is het verschil met een statische website. Een statische pagina is voor elke bezoeker hetzelfde. Een PHP-pagina kan per bezoeker verschillen: je eigen bestellingen, je eigen dashboard, de actuele voorraad. De bezoeker ziet nooit de PHP-code zelf, alleen wat die oplevert. Volgens Hostinger blijft de broncode daardoor verborgen voor bezoekers.

PHP is open source. Iedereen mag de taal gratis gebruiken en er zijn geen licentiekosten. De meeste hostingpartijen ondersteunen PHP standaard, op Linux, Windows en macOS.

Wat betekent PHP?

De afkorting PHP heeft in de loop der tijd twee betekenissen gehad. Oorspronkelijk stond het voor Personal Home Page: de eerste versie was een verzameling hulpmiddelen om een persoonlijke homepage bij te houden. Later werd de betekenis PHP: Hypertext Preprocessor. Dat is een recursief acroniem, omdat de afkorting in haar eigen uitleg terugkomt. Hypertext verwijst naar HTML, preprocessor naar het feit dat PHP de pagina voorbewerkt voordat die naar de browser gaat.

Waar komt PHP vandaan?

PHP werd ontwikkeld door de Deens-Canadese programmeur Rasmus Lerdorf. OVHcloud noemt 1994 als jaar van ontstaan, IONOS 1995 als jaar van de eerste uitgave. De syntaxis is volgens IONOS gebaseerd op de programmeertalen C en Perl.

Wat begon als een klein hulpmiddel groeide uit tot een volwaardige programmeertaal. Elke grote versie bracht verbeteringen in snelheid, structuur en veiligheid. OVHcloud noemt PHP 8.2 en 8.3 als recente versies, met betere prestaties en beveiligingsupdates. Moderne PHP-code ziet er heel anders uit dan de scripts van twintig jaar geleden: met duidelijke typen, objectgeoriënteerde structuur en uitgebreide tooling voor testen en kwaliteitscontrole.

Hoe werkt PHP?

1. Verzoek. Een bezoeker opent een pagina of klikt op een knop.
2. Uitvoeren. De webserver geeft het verzoek aan PHP, die het bijbehorende script uitvoert.
3. Gegevens. Het script haalt indien nodig gegevens uit een database, zoals MySQL of PostgreSQL.
4. Opbouwen. PHP bouwt de pagina op met de juiste gegevens.
5. Antwoord. De server stuurt de kant-en-klare pagina als HTML naar de browser.

PHP-code staat in bestanden met de extensie .php en kan worden gemengd met HTML. In moderne applicaties wordt die menging juist vermeden: de logica staat in PHP-klassen, de weergave in aparte sjablonen.

Waarvoor wordt PHP gebruikt?

Volgens OVHcloud is WordPress, dat op PHP draait, het meest gebruikte CMS ter wereld. Dat verklaart voor een groot deel waarom PHP op zo veel websites voorkomt.

PHP en databases

Bijna elke PHP-applicatie werkt met een database. Volgens Guru99 heeft PHP ingebouwde ondersteuning voor MySQL en werkt het ook met PostgreSQL, Oracle, Microsoft SQL Server en andere databases via ODBC. De combinatie van Linux, Apache, MySQL en PHP, samen LAMP genoemd, is jarenlang de standaardopzet voor webhosting geweest. In moderne frameworks praat de applicatie niet meer met losse databasequery’s, maar via modellen die de gegevens als objecten aanbieden. Dat maakt de code leesbaarder en beter te beveiligen.

PHP-frameworks

Voor grotere applicaties werken ontwikkelaars bijna altijd met een framework. Dat is een kant-en-klare basis met onderdelen voor veelvoorkomende taken, zoals routing, inloggen, databasebeheer en beveiliging.

Laravel en Symfony worden door OVHcloud en Guru99 genoemd als bekende voorbeelden. Meer over Laravel lees je in het aparte kennisbankartikel.

Voordelen van PHP

• Gratis en open source. Geen licentiekosten voor de taal zelf.
• Breed ondersteund. Vrijwel elke hostingpartij draait PHP.
• Veel kennis beschikbaar. Volgens Hostinger is er veel documentatie en zijn er veel gratis handleidingen.
• Volwassen ecosysteem. Frameworks, pakketten en tools voor bijna elke taak.
• Geschikt voor het web. De taal is vanaf het begin voor webtoepassingen ontworpen.
• Grote groep ontwikkelaars. Makkelijker om iemand te vinden die de code kan onderhouden.

Nadelen en aandachtspunten

• Wisselende codekwaliteit. Omdat PHP laagdrempelig is, bestaat er veel slecht geschreven code. IONOS wijst erop dat onjuist of verouderd geschreven code beveiligingsrisico’s en prestatieproblemen kan veroorzaken.
• Verouderde versies. Applicaties die op een oude PHP-versie draaien, krijgen geen beveiligingsupdates meer. Regelmatig bijwerken is nodig.
• Imago. PHP heeft bij sommige ontwikkelaars nog het imago van de oude scripts, terwijl moderne PHP met een framework een heel andere werkwijze is.
• Niet voor alles de beste keuze. Voor realtime toepassingen of zware rekentaken worden vaak andere talen gekozen.

PHP vergeleken met andere talen

De keuze voor een taal is voor een opdrachtgever meestal minder belangrijk dan hoe de applicatie is opgebouwd en of de code goed te onderhouden is. Een goed opgezet PHP-project met een framework, tests en duidelijke afspraken is beter dan een rommelig project in een modernere taal.

Wat betekent PHP voor een opdrachtgever?

Laat je een webapplicatie in PHP bouwen, vraag dan naar een paar dingen. Welk framework wordt gebruikt, en welke PHP-versie? Hoe worden updates bijgehouden? Staat de broncode op een plek waar jij toegang toe hebt? En kan een andere ontwikkelaar de code later overnemen? Omdat er veel PHP-ontwikkelaars zijn, is dat laatste bij een standaard framework meestal goed te regelen.

Wat betekent dit voor jouw project?

Bij een nieuwe vraag begin ik niet bij de programmeertaal, maar bij het proces: wat komt binnen, wie moet ermee verder en welke informatie heeft die persoon nodig? Pas daarna komt de techniek. Ik onderzoek ook eerst of een bestaand pakket, een koppeling of maatwerk het beste past.

Als maatwerk de beste route is, is PHP met een framework als Laravel een degelijke basis voor bedrijfsapplicaties zoals klantportalen, interne tools en rekentools. Wat ik daarbij belangrijk vind, is dat de keuze uitlegbaar is en dat de applicatie na oplevering goed te beheren blijft.

Vraag? Wil je weten of een webapplicatie in PHP en Laravel bij jouw proces past? Stuur me voor wie het is, wat er nu gebeurt en wat de eerste versie moet oplossen. Dan bepalen we samen de logische eerste stap. Lees meer over een Laravel webapplicatie.

Veelgestelde vragen over PHP

Wat is PHP?

PHP is een open source programmeertaal die op de webserver draait en wordt gebruikt voor dynamische websites en webapplicaties. De server voert de code uit en stuurt het resultaat als HTML naar de browser.

Wat is de betekenis van PHP?

PHP staat voor PHP: Hypertext Preprocessor, een recursief acroniem waarin de afkorting in haar eigen uitleg terugkomt. Oorspronkelijk stond PHP voor Personal Home Page.

Is PHP nog relevant?

Ja, PHP wordt nog op een groot deel van alle websites gebruikt, onder meer via WordPress, en wordt actief doorontwikkeld met nieuwe versies. Met frameworks als Laravel en Symfony is het een gangbare keuze voor moderne webapplicaties.

Verwante termen

Laravel · Framework · Backend · JavaScript · Node.js · Webapplicatie · SQL · Maatwerk software