Definitie: SaaS, kort voor Software as a Service, is software die je via internet gebruikt en waarvoor je een abonnement betaalt, in plaats van een licentie te kopen en de software zelf te installeren. De leverancier host, onderhoudt en vernieuwt de software; jij logt in via de browser of een app.
In het kort
- Bekende voorbeelden van SaaS zijn Microsoft 365, Google Workspace, Salesforce, Exact Online, Slack en Zoom.
- Je betaalt meestal per gebruiker per maand of per jaar, vaak in verschillende abonnementsvormen.
- Voordelen zijn lage instapkosten, geen eigen beheer en altijd de nieuwste versie; nadelen zijn doorlopende kosten en afhankelijkheid van de leverancier.
- SaaS is één van de drie klassieke cloudmodellen, naast IaaS (infrastructuur) en PaaS (platform).
Wat is SaaS?
Vroeger kocht je software op een cd of als download, installeerde je die op je eigen computers of servers en betaalde je eenmalig voor een licentie. Updates moest je zelf installeren, en voor een nieuwe versie betaalde je opnieuw.
Bij SaaS werkt het anders. De software draait bij de leverancier, in de cloud. Je opent hem via de browser of een app, logt in en gaat aan de slag. De leverancier zorgt voor de servers, de beveiliging, de back-ups en de updates. Jij betaalt een abonnement zolang je de software gebruikt. Stop je met het abonnement, dan stopt ook de toegang. Daarom is het belangrijk om vooraf te weten hoe je je gegevens meeneemt als je ooit overstapt.
Kenmerken van SaaS
- Toegang via internet, vanaf elk apparaat met een browser of app.
- Abonnement in plaats van een eenmalige licentie.
- Beheer door de leverancier, inclusief hosting, updates en beveiliging.
- Multi-tenant: veel klanten gebruiken dezelfde software, met gescheiden gegevens.
- Schaalbaar: gebruikers toevoegen of verwijderen is eenvoudig.
- Automatische updates: iedereen werkt met dezelfde, actuele versie.
Waar komt SaaS vandaan?
Het idee van software via een netwerk is ouder dan het internet zoals we het kennen, maar SaaS in de huidige vorm kwam op rond de eeuwwisseling. Salesforce wordt vaak genoemd als een van de pioniers, met CRM-software die volledig via de browser werkte. Daarna volgden steeds meer toepassingen, van e-mail en kantoorsoftware tot boekhouding en projectmanagement. Inmiddels is SaaS voor veel zakelijke software de standaard.
SaaS, PaaS en IaaS
| Model | Wat je afneemt | Voorbeeld | Wat je zelf beheert |
|---|---|---|---|
| SaaS | Kant-en-klare software | Microsoft 365, Salesforce, Exact Online | Alleen je gegevens en gebruikers |
| PaaS | Een platform om zelf software op te bouwen en te draaien | Heroku, Google App Engine | Je eigen applicatie |
| IaaS | Servers, opslag en netwerk | AWS EC2, Azure Virtual Machines | Besturingssysteem, software en applicatie |
Voorbeelden van SaaS
- Kantoorsoftware: Microsoft 365, Google Workspace.
- CRM: Salesforce, HubSpot, Pipedrive.
- Boekhouding: Exact Online, Moneybird, e-Boekhouden.
- Communicatie: Slack, Microsoft Teams, Zoom.
- Projectmanagement: Asana, Trello, Monday.
- Webshop: Shopify, Lightspeed.
- Ontwerp: Figma, Canva.
Hoe werkt het verdienmodel van SaaS?
SaaS-leveranciers verdienen aan terugkerende abonnementen. Veelvoorkomende prijsmodellen zijn:
- Per gebruiker per maand, zoals bij veel kantoor- en CRM-software.
- Per pakket, met een basis-, professioneel en zakelijk abonnement met oplopende functies.
- Op basis van gebruik, bijvoorbeeld per verstuurde e-mail, opgeslagen gigabyte of verwerkte transactie.
- Freemium, met een gratis basisversie en betaalde uitbreidingen.
- Jaarabonnement met korting ten opzichte van maandelijks betalen.
Voor de leverancier zorgt dat voor voorspelbare inkomsten. Voor de klant betekent het lage instapkosten, maar ook een terugkerende kostenpost die je over meerdere jaren moet bekijken.
Waar let je op bij het kiezen van een SaaS-pakket?
- Past het bij je proces? Of moet je je werkwijze flink aanpassen aan de software?
- Wat kost het over drie tot vijf jaar, met het verwachte aantal gebruikers?
- Waar staan de gegevens, en is er een verwerkersovereenkomst?
- Kun je gegevens exporteren in een bruikbaar formaat als je wilt overstappen?
- Welke koppelingen zijn er met je andere systemen?
- Wat zijn de afspraken over beschikbaarheid en support, bijvoorbeeld in een SLA?
- Hoe stabiel is de leverancier? Bestaat het bedrijf nog over vijf jaar?
Een eigen SaaS-product bouwen
Veel ondernemers en bedrijven willen niet alleen SaaS gebruiken, maar zelf een SaaS-product aanbieden. Dan bouw je software die meerdere klanten via een abonnement gebruiken. Dat vraagt om een paar specifieke onderdelen: een opzet waarin gegevens van klanten gescheiden blijven, gebruikers- en rollenbeheer per klant, abonnementen en betalingen, een omgeving voor onboarding en support, en een manier om nieuwe versies uit te rollen zonder klanten te storen. Begin daarbij met een kleine eerste versie voor een duidelijke doelgroep, zodat je leert of er vraag naar is voordat je investeert in alle onderdelen.
Voordelen van SaaS
- Lage instapkosten. Geen grote investering vooraf.
- Snel aan de slag. Aanmelden en gebruiken, zonder installatie.
- Geen eigen beheer. De leverancier regelt hosting, updates en beveiliging.
- Altijd actueel. Nieuwe functies komen automatisch beschikbaar.
- Overal toegankelijk, ook voor thuiswerkers en medewerkers onderweg.
- Flexibel. Je schaalt eenvoudig op of af.
Nadelen van SaaS
- Doorlopende kosten. Over meerdere jaren kan een abonnement duurder uitvallen dan verwacht, zeker bij veel gebruikers.
- Afhankelijkheid van de leverancier. Prijswijzigingen, nieuwe voorwaarden of het stoppen van een product raken je direct.
- Beperkte aanpasbaarheid. Je werkt met wat de leverancier biedt.
- Gegevens bij de leverancier. Je moet vertrouwen op hun beveiliging en nagaan waar gegevens staan.
- Internet nodig. Zonder verbinding werkt de software meestal niet.
- Overstappen kan lastig zijn als gegevens niet goed te exporteren zijn.
- Wildgroei. Elke afdeling neemt eigen abonnementen af, waardoor gegevens verspreid raken en kosten ongemerkt oplopen.
- Koppelingen. Losse SaaS-pakketten werken niet altijd vanzelf samen, waardoor er handwerk tussen systemen ontstaat.
Wat betekent dit voor jouw project?
Bij een nieuw idee onderzoek ik eerst of een bestaand pakket, een koppeling of maatwerk het beste past. Voor veel processen is een SaaS-pakket de logische keuze. Maatwerk wordt interessant als het pakket niet past bij hoe je werkt, als je met veel losse pakketten werkt die niet goed samenwerken, of als je zelf een SaaS-product wilt aanbieden aan je eigen klanten.
Twijfel je of een bestaand SaaS-pakket past, of dat je iets eigens nodig hebt? Stuur me hoe het proces nu loopt en wie ermee werkt. Dan kijken we in ongeveer twintig minuten waar een logische eerste stap ligt.
Veelgestelde vragen over SaaS
Wat is SaaS?
SaaS (Software as a Service) is software die je via internet gebruikt en waarvoor je een abonnement betaalt. De leverancier host, onderhoudt en vernieuwt de software; jij logt in via de browser of een app.
Wat zijn voorbeelden van SaaS?
Voorbeelden zijn Microsoft 365, Google Workspace, Salesforce, Exact Online, Slack, Zoom, Shopify en Figma. Je gebruikt ze via internet en betaalt meestal per gebruiker per maand.
Wat is het verschil tussen SaaS en maatwerk?
SaaS is standaardsoftware die veel klanten tegelijk gebruiken via een abonnement. Maatwerk wordt speciaal voor één organisatie gebouwd, rond de eigen processen, en is vaak volledig in eigen beheer.
Verwante termen
Standaardsoftware · Multi-tenant · Maatwerk software · Build vs buy · Vendor lock-in · Verdienmodel
← Terug naar de kennisbank