Definitie: Software onderhoud is al het werk dat nodig is om een applicatie na oplevering veilig, werkend en bruikbaar te houden: fouten herstellen, updates doorvoeren en de software aanpassen aan een veranderende omgeving. Doorontwikkeling is het toevoegen van nieuwe functies en verbeteringen op basis van wat gebruikers nodig hebben.
In het kort
- De internationale norm ISO/IEC 14764 onderscheidt vier soorten onderhoud: correctief, preventief, adaptief en perfectief.
- Aanpassen en verbeteren beslaan volgens onderzoek ongeveer driekwart van alle onderhoudsinspanning; fouten herstellen het kleinste deel.
- Een onderhoudscontract legt vast wat onder onderhoud valt, wie wat doet en hoe meldingen worden opgepakt.
Welke soorten software onderhoud zijn er?
| Soort | Wat het is | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Correctief | Fouten herstellen die in gebruik zijn ontdekt | Een berekening geeft een verkeerde uitkomst |
| Preventief | Zwakke plekken oplossen voordat ze tot storingen leiden | Een trage databasequery vooraf verbeteren |
| Adaptief | Aanpassen aan een veranderde omgeving | Een nieuwe PHP-versie, een gewijzigde API van een koppeling |
| Perfectief | Verbeteren en uitbreiden | Een extra filter of een nieuw rapport |
Perfectief onderhoud loopt in de praktijk over in doorontwikkeling. Juist daarom is het belangrijk om vast te leggen waar onderhoud ophoudt en ontwikkeling begint.
Waarom is onderhoud nodig als de software goed werkt?
Software staat niet stil, ook als jij er niets aan verandert. Frameworks en servers krijgen beveiligingsupdates, browsers veranderen, gekoppelde systemen passen hun API aan en wetgeving wijzigt. Zonder onderhoud veroudert een applicatie en ontstaan er beveiligingsrisico’s. Reken daarom op een vast onderhoudsbudget voor de hele levensduur van de software. Wie onderhoud uitstelt, betaalt later vaak meer, omdat meerdere achterstallige updates tegelijk moeten worden ingehaald.
Wat is het verschil tussen onderhoud en doorontwikkeling?
Onderhoud houdt de software zoals hij is: veilig, werkend en bij de tijd. Doorontwikkeling maakt de software anders: er komen functies bij, schermen veranderen of er komt een nieuwe koppeling. Het eerste is een vaste kostenpost, het tweede een keuze.
| Onderhoud | Doorontwikkeling | |
|---|---|---|
| Doel | Werkend en veilig houden | Meer waarde toevoegen |
| Aanleiding | Fouten, updates, veranderde omgeving | Nieuwe wensen van gebruikers of het bedrijf |
| Planning | Doorlopend | Per wens of per periode |
| Prijs | Vaak vast of in een urenbundel | Meestal per opdracht of op uurbasis |
Een goede gewoonte is om wensen voor doorontwikkeling te verzamelen op een lijst en die periodiek te bespreken. Dan kies je bewust wat de meeste waarde heeft.
Wat leg je vast in een onderhoudscontract?
- Wat onderhoud is, en wanneer iets doorontwikkeling wordt met een eigen prijs.
- Taakverdeling. Functioneel beheer ligt meestal bij de opdrachtgever, applicatie- en technisch beheer bij de leverancier.
- Meldingen. Hoe meld je een probleem en hoe wordt het opgepakt?
- Updates en koppelingen. Hoe vaak updates worden doorgevoerd en of koppelingen blijvend worden ondersteund.
- Afhankelijkheden. Welke externe diensten, hosting en pakketten de applicatie gebruikt.
- Kosten. Op uurbasis, via een urenbundel of als vast maandbedrag.
Wat betekent dit voor jouw project?
Ik vind het belangrijk om bij een voorstel al duidelijk te maken wie na oplevering verantwoordelijk is voor onderhoud en wijzigingen, hoe meldingen worden opgepakt en welke afhankelijkheden er zijn. Ik spreek alleen af wat ik voor die opdracht kan waarmaken, geen algemene beschikbaarheids- of reactietijdgarantie.
Bij TaskZen, een klant- en werkomgeving met klantberichten, leads en rapportages, heb ik voor de rapportage eerst de bestaande onderdelen en de broncode onderzocht. Bij onderhoud begint goed werk met begrijpen wat er al staat.
Heb je software die onderhoud of verbetering nodig heeft? Stuur me wat de applicatie doet, wie hem gebruikt en wat er nu knelt. Dan kijken we samen naar een logische eerste stap.
Veelgestelde vragen over software onderhoud
Wat valt onder software onderhoud?
Onder software onderhoud vallen het herstellen van fouten, het doorvoeren van beveiligings- en frameworkupdates, aanpassingen aan een veranderende omgeving en kleine verbeteringen. Nieuwe functies vallen meestal onder doorontwikkeling.
Wat is een software onderhoudscontract?
Een onderhoudscontract legt vast welk onderhoud de leverancier uitvoert, hoe meldingen worden afgehandeld, hoe de taken zijn verdeeld en wat het kost. Het voorkomt discussie over wat wel en niet inbegrepen is.
Wat kost software onderhoud?
Als vuistregel wordt jaarlijks 10 tot 20 procent van het oorspronkelijke bouwbudget genoemd, plus hosting. Het werkelijke bedrag hangt af van de omvang, het aantal koppelingen en hoe vaak er wijzigingen nodig zijn.
Verwante termen
SLA (Service Level Agreement) · Technische schuld · Refactoring · Uptime · Software escrow · Software testen
← Terug naar de kennisbank