Definitie: Cloud hosting is het draaien van websites, applicaties en databases op servers van een externe aanbieder, die je via internet gebruikt en meestal per maand of naar verbruik betaalt. In plaats van eigen hardware te kopen en te beheren, huur je rekenkracht, opslag en netwerk die snel kunnen meegroeien met het gebruik.
In het kort
- Bij cloud hosting staat je applicatie in een datacenter van een aanbieder; bij on-premise staat de server in je eigen pand en beheer je alles zelf.
- De bekendste grote aanbieders zijn Amazon Web Services, Microsoft Azure en Google Cloud. Daarnaast zijn er veel Europese en Nederlandse hostingpartijen.
- Cloud hosting verschuift kosten van een investering vooraf (CapEx) naar doorlopende kosten (OpEx). Goedkoper is het niet altijd.
- Beveiliging is een gedeelde verantwoordelijkheid: de aanbieder beveiligt de infrastructuur, jij de configuratie, toegang en je eigen applicatie.
Wat is cloud hosting?
Cloud hosting betekent dat je applicatie draait op infrastructuur van een externe partij. Volgens Azeus Convene zit het belangrijkste verschil met on-premise in de locatie: cloudsoftware draait op servers van een derde partij en is via internet bereikbaar, terwijl on-premise eigen infrastructuur bij de organisatie vraagt.
Het woord cloud kan verwarrend zijn. Er is geen wolk; er zijn gewoon servers in datacenters. Het verschil met klassieke hosting zit in de manier waarop die servers worden aangeboden. In de cloud is rekenkracht en opslag als dienst beschikbaar, die je met een paar klikken of automatisch kunt uitbreiden of verkleinen. Summit beschrijft hoe een provider de omgeving off-site in een datacenter host, op gedeelde of eigen servers, en hoe klanten betalen naar behoefte.
Voor een bedrijf dat een webapplicatie laat bouwen, is cloud hosting inmiddels de gebruikelijke keuze. Een eigen server in de meterkast is zelden nog logisch. Volgens Azeus Convene is een cloudoplossing ook sneller te implementeren, omdat er geen infrastructuur ter plaatse hoeft te worden geïnstalleerd en ingericht.
Welke vormen van hosting zijn er?
| Vorm | Wat het is | Geschikt voor |
|---|---|---|
| Gedeelde hosting | Je website deelt een server met vele anderen | Eenvoudige websites, weinig bezoekers |
| VPS | Een virtuele server met vaste capaciteit, alleen voor jou | Kleine tot middelgrote applicaties, vaste kosten |
| Dedicated server | Een fysieke server alleen voor jou | Zware toepassingen met voorspelbare belasting |
| Publieke cloud | Rekenkracht en diensten op aanvraag bij een grote aanbieder | Wisselende belasting, snelle groei, veel diensten |
| Private cloud | Een cloudomgeving alleen voor één organisatie | Gevoelige gegevens, strengere eisen aan controle |
| Beheerd platform | De aanbieder regelt servers, updates en uitrol; jij levert de code | Teams die zich willen richten op de applicatie |
| On-premise | Eigen servers in het eigen pand | Specifieke eisen aan controle, bestaande infrastructuur |
Volgens TrueFullstaq is een private cloud een omgeving die alleen voor één bedrijf is bestemd, zonder gedeelde rekenkracht, maar wel buiten het bedrijf, bijvoorbeeld bij een hostingprovider.
IaaS, PaaS en SaaS
Cloud hosting wordt vaak ingedeeld naar hoeveel de aanbieder voor je regelt. DataCamp legt het zo uit:
| Model | Wat je krijgt | Wat je zelf beheert |
|---|---|---|
| IaaS (Infrastructure as a Service) | Rekenkracht, opslag en netwerk | Besturingssysteem, software, applicatie en gegevens |
| PaaS (Platform as a Service) | Een beheerde omgeving om code op te draaien | Je applicatie en gegevens |
| SaaS (Software as a Service) | Een kant-en-klare applicatie | Alleen je gegevens en instellingen |
Hoe meer de aanbieder regelt, hoe minder beheer je zelf hebt, maar ook hoe minder vrijheid in de inrichting.
Cloud vs on-premise: wat is het verschil?
| Cloud hosting | On-premise | |
|---|---|---|
| Locatie | Datacenter van de aanbieder | Eigen pand |
| Kosten | Doorlopend, per maand of naar verbruik | Investering vooraf, daarna vaste kosten |
| Opschalen | Snel, vaak automatisch | Nieuwe hardware kopen en installeren |
| Beheer | Grotendeels door de aanbieder | Volledig door eigen IT |
| Controle | Minder directe controle over hardware | Volledige controle |
| Toegang | Overal via internet | Vaak via kantoornetwerk of beveiligde verbinding |
| Uitwijk bij storing | Redundantie en back-ups in het datacenter | Zelf regelen |
| Beveiliging | Gedeeld met de aanbieder | Volledig eigen verantwoordelijkheid |
PhoenixNAP noemt de cloud de duidelijke winnaar op schaalbaarheid. Aan de andere kant biedt on-premise volgens PhoenixNAP volledige controle over hardware, software en gegevens, en lage vertraging omdat de server dichtbij staat. Azeus Convene voegt toe dat on-premise vooral past bij grote organisaties met bestaande hardware en budget voor beheer, terwijl cloud past bij kleine en middelgrote organisaties vanwege de lage instapkosten.
Voordelen van cloud hosting
- Geen investering vooraf. Je koopt geen servers en betaalt alleen voor wat je gebruikt.
- Snel opschalen. Meer gebruikers of een drukke periode? Je breidt capaciteit uit zonder nieuwe hardware.
- Minder beheer. Hardware, stroom, koeling en fysieke beveiliging regelt de aanbieder.
- Overal bereikbaar. Medewerkers en klanten kunnen vanaf elke locatie werken.
- Betrouwbaarheid. Datacenters hebben noodstroom en redundante systemen. Summit noemt disaster recovery als belangrijk voordeel.
- Veel kant-en-klare diensten. Databases, opslag, e-mail, wachtrijen en AI-diensten zijn direct beschikbaar.
Nadelen en aandachtspunten
- Kosten kunnen oplopen. DataCamp waarschuwt dat cloud niet altijd goedkoper is. Stabiele, voorspelbare belasting kan op eigen of vaste hardware voordeliger zijn, en ongecontroleerd verbruik kan tot onverwachte rekeningen leiden.
- Minder controle. Je bent afhankelijk van de aanbieder voor beschikbaarheid, prijzen en voorwaarden.
- Vendor lock-in. Wie veel specifieke diensten van één aanbieder gebruikt, kan moeilijker overstappen.
- Configuratiefouten. Volgens DataCamp ontstaat een groot deel van de beveiligingsincidenten in de cloud door verkeerde instellingen, niet door zwakke infrastructuur.
- Waar staan je gegevens? Bij Amerikaanse aanbieders speelt de vraag welke wetgeving van toepassing is. TrueFullstaq wijst erop dat gegevens bij een Nederlandse aanbieder meestal in Nederland blijven, wat bij gevoelige gegevens zoals in de zorg belangrijk is.
Wie is verantwoordelijk voor beveiliging?
In de cloud geldt het model van gedeelde verantwoordelijkheid. DataCamp beschrijft het zo: de aanbieder beveiligt de fysieke infrastructuur en het platform, jij bent verantwoordelijk voor de configuratie, toegangscontrole en je eigen applicaties en gegevens.
| Verantwoordelijkheid | Aanbieder | Jij of je ontwikkelaar |
|---|---|---|
| Fysieke beveiliging van het datacenter | Ja | |
| Hardware en netwerk | Ja | |
| Besturingssysteem (bij IaaS) | Ja | |
| Updates van de applicatie | Ja | |
| Wie er toegang heeft | Ja | |
| Versleuteling en back-ups | Deels | Deels, afhankelijk van de dienst |
| Tweestapsverificatie op beheeraccounts | Ja |
Summit benadrukt dat gebruikers zelf ook voorzichtig moeten zijn en meerstapsverificatie moeten gebruiken.
Hoe kies je cloud hosting voor een webapplicatie?
PhoenixNAP noemt als keuzefactoren budget, bestaande middelen, het type belasting, de benodigde controle, eisen vanuit regelgeving en de behoefte aan opschalen. Concreet helpen deze vragen:
- Hoeveel gebruikers verwacht je, en schommelt dat sterk?
- Welke gegevens verwerk je? Persoonsgegevens en gevoelige gegevens vragen om duidelijke afspraken over locatie en verwerking.
- Waar moeten de gegevens staan? Binnen Nederland, binnen de EU of maakt het niet uit?
- Wie doet het beheer? Heb je zelf kennis in huis, of wil je een beheerd platform?
- Welke beschikbaarheid is nodig? Een interne tool die een uur niet werkt, is iets anders dan een klantportaal of webshop.
- Hoe zijn back-ups geregeld? Hoe vaak, hoe lang bewaard en is terugzetten getest?
- Hoe makkelijk kun je verhuizen? Kies waar mogelijk voor gangbare techniek, zodat je niet vastzit aan één aanbieder.
Hybride en multi-cloud
Niet elke organisatie kiest voor alles of niets. DataCamp beschrijft een hybride cloud als een combinatie van eigen infrastructuur met cloudcapaciteit, bijvoorbeeld een ouder systeem op locatie en analyses of machine learning in de cloud. Multi-cloud betekent dat je meerdere cloudaanbieders gebruikt. Beide kunnen tegelijk, maar ze lossen verschillende problemen op: hybride gaat vaak over bestaande systemen en controle, multi-cloud over spreiding van risico en het kiezen van de beste dienst per taak.
Back-ups en monitoring
Cloud hosting betekent niet dat back-ups vanzelf goed geregeld zijn. Veel aanbieders maken snapshots van servers, maar dat is iets anders dan een back-up van je database die je los kunt terugzetten. Summit noemt als voorbeeld dat het elke nacht back-ups maakt en die 15 dagen bewaart. Vraag bij elke aanbieder hoe vaak er een back-up wordt gemaakt, hoe lang die wordt bewaard, waar die staat en of terugzetten ooit is getest.
Een veelgebruikte vuistregel is de 3-2-1-regel: drie kopieën van je gegevens, op twee verschillende soorten opslag, waarvan één op een andere locatie. Daarnaast hoort monitoring bij goede hosting. Je wilt weten dat de applicatie niet bereikbaar is voordat een klant het meldt, en je wilt zien wanneer schijfruimte, geheugen of foutmeldingen opvallend toenemen.
Veelgemaakte fouten bij cloud hosting
- Beheeraccounts zonder tweestapsverificatie. Wie het beheeraccount overneemt, heeft de hele omgeving in handen.
- Opslag per ongeluk openbaar. Een verkeerd ingestelde opslagmap kan bestanden voor iedereen zichtbaar maken.
- Geen budgetwaarschuwing. Stel een limiet of melding in, zodat een fout of piek niet ongemerkt een hoge rekening oplevert.
- Alles op één account van één persoon. Zorg dat de organisatie zelf eigenaar is van het hostingaccount, niet alleen de ontwikkelaar.
- Updates overslaan. Bij een eigen server of IaaS blijven besturingssysteem en software jouw verantwoordelijkheid.
- Geen beschrijving van de omgeving. Zonder overzicht van servers, diensten en instellingen kan niemand anders het beheer overnemen.
Wat kost cloud hosting?
De geopende bronnen noemen geen vaste bedragen, omdat de kosten sterk afhangen van gebruik en aanbieder. Wel is duidelijk uit welke posten de rekening bestaat:
- Rekenkracht, per server, per uur of per verzoek.
- Opslag, voor bestanden, databases en back-ups.
- Dataverkeer, vooral uitgaand verkeer kan bij grote aanbieders flink meetellen.
- Beheerde diensten, zoals een beheerde database of e-maildienst.
- Beheer, door jezelf, je ontwikkelaar of de aanbieder.
Voor een kleine zakelijke webapplicatie zijn de hostingkosten meestal een klein deel van de totale kosten. Het beheer, de updates en de monitoring vragen vaak meer aandacht dan de server zelf.
Wat betekent dit voor jouw project?
Bij een nieuw idee onderzoek ik eerst of een bestaand pakket, een koppeling of maatwerk het beste past. Kies je voor maatwerk, dan hoort de hosting bij de afbakening. Ik wil vooraf duidelijk hebben waar de applicatie draait, waar de gegevens staan, hoe back-ups zijn geregeld en wie het beheer doet. Die afspraken bepalen samen met de applicatie hoe betrouwbaar het geheel is.
Ik vind het belangrijk dat je niet vastzit aan één partij. Gangbare techniek en een duidelijke beschrijving van de omgeving maken het mogelijk om later te verhuizen of een andere partij het beheer te laten overnemen.
Vraag? Wil je een webapplicatie laten bouwen en weet je nog niet waar en hoe die moet draaien? Stuur me voor wie het is, welke gegevens erin komen en wat de eerste versie moet oplossen. Dan bepalen we samen de logische eerste stap. Lees ook wat er komt kijken bij een webapplicatie bouwen.
Veelgestelde vragen over cloud hosting
Wat is cloud hosting?
Cloud hosting is het draaien van websites, applicaties en databases op servers van een externe aanbieder, die je via internet gebruikt. Je betaalt meestal per maand of naar verbruik en kunt capaciteit snel uitbreiden of verkleinen.
Wat is het verschil tussen cloud en on-premise?
Bij cloud hosting staat de applicatie in een datacenter van een aanbieder en regelt die de infrastructuur. Bij on-premise staan de servers in het eigen pand en beheert de organisatie alles zelf, met meer controle maar ook hogere investeringen en meer beheer.
Is cloud hosting veilig?
Cloud hosting kan zeer veilig zijn, maar beveiliging is een gedeelde verantwoordelijkheid. De aanbieder beveiligt het datacenter en de infrastructuur; de gebruiker is verantwoordelijk voor instellingen, toegangsrechten, updates van de applicatie en het gebruik van tweestapsverificatie.
Verwante termen
Datasoevereiniteit en EU-hosting · SaaS · Vendor lock-in · SLA · Tweestapsverificatie (2FA) · Webapplicatie
← Terug naar de kennisbank